Przyroda w „Panu Tadeuszu”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Przyroda jest integralnym i znaczącym tłem dla rozgrywających się w poemacie wydarzeń. W jej opisie posługuje się poeta syntezą zjawisk wizualnych, dźwiękowych, słuchowych, a nawet dotykowych. Angażuje on wszystkie zmysły czytelnika, każąc kontemplować ten sam element świata z wielu punktów widzenia jednocześnie. Już dawno, zrobił to bowiem Stanisław Witkiewicz, zauważono, że Mickiewicz jest w Panu Tadeuszu kolorystą. Na potwierdzenie tej tezy wystarczy przytoczyć taki oto fragment:
I po ciemnozielonym, świeżym, wonnym sianie,
Z którego młodzież sobie zrobiła posłanie,
Rozpływały się złote, migające pręgi
Z otworu czarnej strzechy, jak z warkocza wstęgi

czy też:
Na zachód obłok na kształt rąbkowych firanek,
Przejrzysty, sfałdowany, po wierzchu perłowy,
Po brzegach pozłacany, w głębi purpurowy,
Jeszcze blaskiem zachodu tlił się i rozżarzał,
Aż powoli pożółkniał, zbladnął i poszarzał

Niektórzy idą jeszcze dalej i postrzegają opisy Mickiewiczowskie jako przykład opisów preimpresjonistycznych. Teza ta daje się obronić, jeśli przywołamy wspomnianą już syntezę postrzegania zmysłowego oraz ulotność, momentalność, chwilowość określonego wyglądu opisywanych zdarzeń. Są to cech znamionujące impresjonistyczny opis pejzażu.

Najważniejszym środkiem artystycznym stosowanym przy opisie przyrody są animizacje i personifikacje. Świadczy to o niezwykłej roli, jaką odgrywa natura w poemacie. Jest ona bowiem ściśle zespolona z człowiekiem. Częstokroć nakreślony pejzaż jest również pejzażem wewnętrznym, tzn. oddającym stan ducha podmiotu mówiącego czy bohaterów. Liczne są porównania postaci poematu, ich zachowań do charakterystycznych zachowań zwierzęcych, np. Hrabia podglądając Zosię, skrada się jak kot. Co więcej, przyroda współgra również z rozwojem akcji. Kiedy zachodzi potrzeba odizolowania dworku Sopliców od reszty świata, aby nie dowiedziano się o bitwie, rozpętuje się ogromna burza, która uniemożliwia przemieszczanie się.

Ostatnia znaczącą funkcją opisów przyrody jest konstruowanie nastroju sielskości. Ostoja polskości – dworek soplicowski zewsząd otoczony jest przez naturę w różnych formach. Nieopodal znajduje się sad, gaik, las, polana ze stawami, Niemen. Każde z tych miejsc jest dokładnie i szczegółowo opisane przez poetę z pasja godną botanika czy zoologa. Jednak z łatwością, nawet przy mnogości szczegółów, można wskazać cechę łączące niemal wszystkie opisy – jest to jej polski charakter. Wszystkie elementy pojawiające się w poemacie są znane, zwyczajne, naturalne dla przyrody nadniemeńskiej. Uporządkowane wyjątkowo systematycznie dają harmonijny obraz Litewskiej natury.




  Dowiedz się więcej
1  Tło historyczno-polityczne w Panu Tadeuszu
2  Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny
3  Geneza „Pana Tadeusza”



Komentarze
artykuł / utwór: Przyroda w „Panu Tadeuszu”


  • trochę za mało jest o tym, że np. przyroda jest zapowiedzią pewnych wydarzeń (burza) albo, że tworzy nastrój, uwydatnia emocje bohaterów, czasem jest tajemnicza. To romantyczne cechy przyrody w warto o nich wspomnieć w kontekście PT. :)
    Agnieszka ()

  • A ja mam za 3 dni mature z polaka ustnego i bede mowila tez o ogrodku Zosi w "Panu Tadku". Ogolnie fajna stronka, ale jak przed matura pisemna chcialam poczytac sobie opracowania lektur, to strasznie przeladowana byla. Widac duzo osob chcialo skorzystac, co znaczy, ze masz dobra opinie na rynku:P
    Jontek ()

  • Wielka dziękówa Tobie za te interpretację i fajny dobór słownictwa. Pozdro
    Radek 20 ()

  • Ten artykuł bardzo mi pomógł w zrobieniu prezentacji z motywami przyrody
    Kamil ()

  • dzieki jestem Twoja dluzniczka!! uratowales mi zycie w szkole na jezyku polskim:)
    czrna siostra ()

  • Właśnie tego szukałam i tu to znalazłam!! Dzieki jak nie wiem co!!! mam nadzieje, że wszystko pójdzie dobrze! pozdrawiam!
    izka ()

  • no dziekuje bardzo temu kto to napisal... dzieki tej pracy wyszlam z opresji..thank you very much
    Kaja (maja_16 {at} buziaczek.pl)

  • ktos sie postaral ale mi to sie nie przydalo chcem opis zachodzacego slonca...walnieta polonistka
    paulina ()

  • eeeeee...to jest opis przyrody,czy jego streszczenie?ehhh...
    zawiedziona:( ()





Tagi: